АХҚО Қаржылық қызметтерді реттеу комитеті (AFSA) реттеушілік «құмсалғышта» қаржылық технологияларды тестілеуді жоспарлаған FinTech Lab әлеуетті қатысушыларын авторизациялаудың жаңа тәсілін енгізу туралы хабарлайды.

Бұрын өтінім беру екі кезеңнен тұрды: Pre-application және Application. Бірінші кезеңде бизнес-модельдің инновациялық сипаты және қаржылық ресурстардың бар-жоғы тексерілетін. Екінші кезеңде әлеуетті қатысушылардың жеткілікті қаржылық және қаржылық емес ресурстары бағаланып, ішкі бақылау жүйелері талданып, технологияларды тестілеу жоспары әзірленіп, бекітілетін.

Соңғы өзгерістер рәсімді жеңілдетіп, өтінімдерді қарау мерзімін едәуір қысқартуға мүмкіндік береді. 16 ақпаннан бастап FinTech Lab қатысушылары бір кезеңде бағаланады. Бұл кезең мыналарды қамтиды: бизнес-жоспарды талдау; қаржыландыру көздері мен капиталды бағалау; негізгі функцияларға үміткерлерді қарастыру; клиенттік келісімді бағалау; қаржылық болжамдар; шығу стратегиясы; тестілеу жоспарын әзірлеу.

Сонымен қатар кандидаттар ақшаны жылыстатуға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл (AML/CFT) саясаты мен рәсімдерінің бар екенін растауы тиіс. 

Бұл AFSA-ға тестілеуге сәйкестікті және нормативтік талаптарға сай келуді анықтауға мүмкіндік береді, сонымен бірге саясаттар мен рәсімдерді толық тексеру арқылы процесті шамадан тыс күрделендірмейді.

Маңызды түсініктеме: FinTech Lab қатысушылары қызметтерді қадағалау кезеңінде тек AFSA талаптарына сәйкес келетін тиісті ішкі бақылау шаралары енгізілгеннен кейін ғана ұсына алады.

FinTech Lab авторизациясының жаңа моделі инновацияларды тестілеуді жоспарлаған өтінім берушілер үшін қолжетімділіктің қарапайымдылығы қағидатын сақтай отырып, тәуекелге негізделген тәсілді жалғастырады. Аталған өзгерістер AFSA өз қызметінің тұтынушыларына аса назар аударып, процестер тиімділігін арттыруға айрықша көңіл бөлетінін көрсетеді. 

Авторизациялау процесіне енгізілген өзгерістер туралы хабарлама келесі сілтеме бойынша қолжетімді: https://orderly.myafsa.com/articles/afsa—notice—no.-afsa—atd—not-2026-0007-on—modification 

Өтінім беру процесі бойынша қосымша сұрақтар: [email protected] 

FinTech Lab туралы қосымша ақпарат: https://afsa.aifc.kz/fintech/authorisation-process/ 

Анықтамалық ақпарат:   

АХҚО қаржы қызметтерін реттеу комитеті (AFSA) – «Астана» халықаралық қаржы орталығы туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына сәйкес «Астана» халықаралық қаржы орталығында көрсетілетін қаржы қызметтерін және олармен байланысты қызметті реттеу мақсатында құрылған АХҚО-ның тәуелсіз реттеушісі. АХҚО ережелері мен қағидаларында қаржы компаниялары мен нарықтық мекемелерді лицензиялау, тіркеу, аккредиттеу және қадағалау мәселелері көзделген. afsa.kz  

«Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) – бұл жаңа өнімдер мен қызметтерді енгізу есебінен халықаралық стандарттар бойынша бизнесті ашық әрі тиімді жүргізуге, инвестициялар тартуға және елдің Қаржы нарығын дамытуға арналған экожүйе. aifc.kz    

Жұртшылықпен байланыс және коммуникациялар департаменті. pr@afsa.kz  

Жүргізілген тергеу қорытындысы бойынша АХҚО Қаржылық қызметтерді реттеу комитеті (AFSA) жіберілген реттеушілік бұзушылықтар үшін Proportunity Management Company Limited компаниясына 249 770 АҚШ доллары мөлшерінде және ACLB Management Company Limited (ACLB) компаниясына 139 533 АҚШ доллары мөлшерінде айыппұл салды. AFSA сондай-ақ осы екі компанияның бас директоры Арман Баевқа қатысты кез келген авторизацияланған ұйымның немесе қосалқы қызмет провайдерінің (ASP) директоры немесе қызметкері лауазымдарына орналасуға немесе қызметті жүзеге асыруға тыйым салды. Бұған дейін AFSA Proportunity Management Company Limited (Proportunity) және ACLB Management Company Limited (ACLB) компанияларының реттеушілік мәртебесі туралы бірнеше жария хабарлама шығарған еді. 

Бұдан басқа, Компанияларды тіркеуші AFSA-ның алдын ала келісімімен әрекет ете отырып, АХҚО сотына Proportunity Management Company Limited, ACLB Management Company Limited және олармен байланысты екі арнайы мақсаттағы компанияны (бұдан әрі – Компаниялар) мәжбүрлеп тарату туралы өтінішпен жүгінді. Арман Баев осы компаниялардың жалпы бақылаушы акционері. 

Бұл шешімдер FinTech Lab арнайы көшпелі тексеруден және инвесторлардың өтініштерінің түсуінен кейін басталған AFSA ресми тергеуінің қорытындысы бойынша қабылданды. Тергеу барысында мыналар анықталды: 

1. Proportunity және ACLB AFSA тарапынан қажетті авторизациясыз исламдық қаржыландыруды ұсыну және исламдық банк бизнесін жүргізу бойынша реттелетін қызметті жүзеге асырып, АХҚО-ның Қаржылық қызметтер туралы регламентінің (Financial Services Framework Regulations) 24-бабын бұзды; 

1. Proportunity осы қызметті интернет-сайт және әлеуметтік желілердегі арналар арқылы белсенді ілгерілетуді жүзеге асыра отырып, аталған регламенттің 27-бабын бұзды; 

1. Proportunity Ақшаны жылыстатуға қарсы іс-қимыл жөніндегі қағидаларды, Жалпы қағидаларды, FinTech қағидаларын, Бизнесті жүргізу қағидаларын және Нарықтың авторизацияланған қатысушыларының қызметін реттеу жөніндегі АХҚО қағидаларын қоса алғанда, АХҚО-ның негізгі қағидаларын  бұзуға жол берді; 

1. Арнайы мақсаттағы екі компания – Project SI SPC Ltd. және BC Inteh Plus Ltd. – инвесторлардың қаражатын жалған негізде жинақтау үшін және AFSA рұқсат берген қызмет түрлеріне сәйкес келмейтін мақсаттар үшін пайдаланған. 

AFSA-ның заңсыз әрекеттерді тоқтату туралы ұйғарымдарына және бірнеше рет берген ескертулеріне қарамастан, Proportunity және ACLB оларды елемей, рұқсат етілмеген қызметпен айналысуды жалғастырды және оны қолданыстағы нормативтік талаптарды бұза отырып жарнамалаумен айналысты. 

Анықталған бұзушылықтардың ауырлығын, реттеушілік ұйғарымдарды елемеу және осыған байланысты инвесторлар және АХҚО қаржы нарығының тұтастығы үшін тәуекелдерді ескере отырып, Тіркеуші осындай шара әділ, орынды және АХҚО-ның Компаниялар туралы регламентінің 176(1)(b) бабына сәйкес АХҚО мүддесіне сай келетіндігі негізінде компанияларды мәжбүрлеп тарату туралы өтінішпен АХҚО сотына жүгінді.  

Бұдан басқа, Тіркеуші Арман Баев компаниялардың директоры лауазымын атқара алмайды немесе жоғарыда аталған компанияларды басқаруға қандай да бір түрде (тікелей немесе жанама) қатыса алмайды деген негізде оны лауазымнан шеттету туралы өтінішпен АХҚО сотына жүгінді. 

Мәжбүрлеп тарату туралы бұл өтініш АХҚО шеңберінде инвесторлар мен басқа да кредиторлардың мүдделерін құқықтық қорғаудың жалғыз құралы. Бұл шара компаниялардың басшылығын лауазымнан босатады және олардың қызметті жалғастыруға немесе активтерді басқаруға заңды түрде тыйым салады. Егер АХҚО соты өтінішті қанағаттандырса, ол тәуелсіз ликвидаторды тағайындайды. Оның міндеттері компанияны бақылауға алу, қалған активтердің сақталуын қамтамасыз ету, олардың қаржылық істерін зерделеу және қайтарылған қаражатты АХҚО Банкроттық туралы ережесінде белгіленген басымдықтарға сәйкес кредиторлар (инвесторларды қоса алғанда) арасында бөлу болады. 

AFSA сонымен қатар барлық басқа кредит берушілердің, соның ішінде инвесторлардың талаптары басым түрде қанағаттандырылуы үшін айыппұлдарды өндіріп алу талаптарын өз еркімен соңғы кезекке қою туралы шешім қабылдады. 

AFSA инвесторлар мен тұтынушыларды қорғау үшін реттеу жүйесін жақсартуға және дамытуға бейілдігін сақтайды. Реттеуші АХҚО юрисдикциясындағы кез келген бұзушылықтарға мүлдем төзбеушілік қағидатын ұстанады және өз құзыреті шегінде заңнаманың және нарықтың тұтастығы сақталуын қамтамасыз ету үшін өз өкілеттіктерін қолданады. 

Анықтамалық ақпарат: 

АХҚО Қаржылық қызметтерді реттеу комитеті (AFSA) – «Астана» халықаралық қаржы орталығы туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына сәйкес «Астана» халықаралық қаржы орталығында қаржылық қызметтерді және олармен байланысты қызметті реттеу мақсатында құрылған АХҚО-ның тәуелсіз реттеушісі. АХҚО ережелері мен қағидаларында қаржы компаниялары мен нарықтық мекемелерді лицензиялау, тіркеу, аккредиттеу және қадағалау мәселелері көзделген. afsa.kz 

«Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) – халықаралық стандарттарға сай ашық әрі тиімді бизнес жүргізуге, инвестиция тартуға және жаңа өнімдер мен қызметтерді енгізу арқылы елдің қаржы нарығын дамытуға арналған экожүйе. aifc.kz 

Байланыс ақпараты: 

Жұртшылықпен байланыс және коммуникациялар департаменті, [email protected] 

Бүгін, 2026 жылғы 13 қаңтарда, төлем қызметтерін көрсету саласындағы реттеуші базаның екінші (қорытынды) кезеңі (Providing Money Services framework, PMS) күшіне енді. Жалпы алғанда, екінші кезеңнің ережелері келесі мәселелерді қамтиды: 

• Клиенттерді қорғау (шағымдарды қарау тәртібі, клиенттермен жасалатын шарттардың мазмұнына қойылатын талаптар, клиенттердің ақшалай қаражатын сақтау және қорғау, ақпаратты ашу және коммуникация талаптары және т.б.); 

• Кибер және операциялық орнықтылық (киберқауіпсіздік саясаттары, оқиғалар туралы есеп беру, IT-аудит, клиенттерді көпфакторлы аутентификациялау және т.б.). 

PMS саласындағы жаңа реттеуші база AFSA тарапынан 2025 жылғы 13 сәуірде қабылданған еді. Жаңа реттеуші режимнің талаптарына уақтылы және тиісінше дайындалуды қамтамасыз ету мақсатында нормативтік актілерде екі кезеңнен тұратын өтпелі кезең көзделді. 

Бірінші кезең 2025 жылғы 13 қазанда күшіне еніп, ұғымдарды, капиталға қойылатын талаптарды, сондай-ақ төлем қызметтерінде цифрлық активтерді пайдалану жөніндегі ережелерді енгізді. 

Төлем қызметтерін реттеудің кешенді жүйесі төлем қызметтерін көрсету туралы жаңа ереженің қабылдануын, сондай-ақ төмендегі сілтемелер бойынша қолжетімді АХҚО актілеріне бірқатар өзгерістерді қамтиды: 

• АХҚО төлем қызметтерін көрсету ережелері 

• АХҚО жалпы ережелері 

• АХҚО глоссарийі 

• АХҚО іскерлік қызметті жүргізу ережелері 

• АХҚО банктік қызметтің пруденциялық ережелері 

• АХҚО цифрлық активтермен қызметті жүзеге асыру ережелері 

Төлем қызметтерін көрсету саласындағы жаңа реттеуші база төлем қызметтері провайдерлері үшін айқын және нақты ережелерді қалыптастыруға, АХҚО шеңберінде финтех-инновацияларды, соның ішінде төлем қызметтерінде цифрлық активтерді пайдалануды ынталандыруға бағытталған. Төлем қызметтері индустриясын дамытуымен қатар, PMS реттеуші режимі клиенттердің мүдделерін қорғау және төлем қызметтері провайдерлерінің кибер және операциялық орнықтылығын нығайту сияқты негізгі мақсаттарды да көздейді.